Market Risk Managementพิมพ์หน้านี้

วิธีใช้คู่มือและสัญลักษณ์

คู่มือนี้จัดเนื้อหาตาม “ช่วงเวลาของความเสี่ยง” ไม่ใช่ตามประเภทสินทรัพย์ ระยะสั้นถามว่าตลาดปกติทำให้ขาดทุนได้เท่าไร ระยะกลางถามว่ารอดจาก shock รุนแรงได้ไหม และระยะยาวถามว่าความเสียหายลึกและยาวนานแค่ไหน

อ้างอิงต้นฉบับ: หน้า 1–2 · เปิด PDF หน้า 1

โครงสร้างคู่มือ

Part I การติดตามระยะสั้น (short-term monitoring) ช่วง 1 วันถึง 1 เดือน ครอบคลุมภาษาความน่าจะเป็น, VaR และ ES, แบบจำลองความผันผวน, Historical simulation, การปรับแก้กรณีไม่เป็น Normal และ Backtesting พร้อมกรณีศึกษา S&P 500 ที่ทำซ้ำได้
Part II การทดสอบระยะกลาง (medium-term testing) ช่วงหลายสัปดาห์ถึง 1 ปี ครอบคลุม Stress testing แบบ sensitivity, historical, hypothetical, reverse และ liquidity stress test
Part III การทดสอบระยะยาว (long-term testing) เกิน 1 ปี ครอบคลุมการวิเคราะห์ Drawdown และ Scenario analysis หลายช่วงเวลา

แต่ละ Part สรุปข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องของ AIFMD, UCITS และ MiFID II ไว้ท้าย Part

กล่องเนื้อหาห้าประเภท

ต้นฉบับใช้กล่องสีห้าแบบซ้ำตลอดเล่ม เว็บนี้คงไว้ด้วยชื่อภาษาไทยดังนี้

เจาะลึก Deep dive ทฤษฎีที่ผู้เริ่มต้นคำนวณได้ แต่มักอธิบายเหตุผลไม่ได้

ในทางปฏิบัติ In practice รายละเอียดที่เอกสารต้นทางเว้นไว้ แต่ธนาคารหรือกองทุนจริงต้องตัดสินใจ

ข้อควรระวัง Pitfall ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยทั้งด้านการคำนวณและแนวคิด รวมถึงจุดพิมพ์ผิดในเอกสารต้นทาง

ตัวอย่างคำนวณ Worked example ตัวอย่างเชิงตัวเลขที่คำนวณครบทุกขั้น

เทียบกฎเกณฑ์ Regulatory mapping ข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องใน AIFMD, UCITS และ MiFID II

วันตัดข้อมูล · เนื้อหากฎเกณฑ์ ณ 30 กันยายน 2026

เนื้อหาด้านกฎเกณฑ์สะท้อนกฎและข้อมูลสาธารณะ ณ วันที่ 30 กันยายน 2026 เรื่องต่อไปนี้ยังเปลี่ยนแปลงอยู่ ควรตรวจข้อความฉบับล่าสุดก่อนใช้

มาตรการ Level 2 ของ AIFMD II และแบบรายงานต่อผู้กำกับดูแลแบบใหม่ (คาดว่าหลังตุลาคม 2027)
กฎ UCITS และ AIF Rulebook ฉบับปรับปรุงของ Central Bank of Ireland
การบังคับใช้ FRTB ของสหภาพยุโรปตั้งแต่ 1 มกราคม 2027 และการผ่อนผันช่วงเปลี่ยนผ่านถึงสิ้นปี 2029
แนวปฏิบัติและมาตรฐานทางเทคนิคของ ESMA เรื่องเครื่องมือบริหารสภาพคล่องและกรอบการรายงานแบบบูรณาการ

สารบัญตามต้นฉบับ

Part I ติดตามความเสี่ยงระยะสั้น	Part II–III และส่วนท้าย
1 พื้นฐาน: ผลตอบแทน ความผันผวน การปรับตามเวลา	10 Stress testing: ทฤษฎี
2 VaR ในฐานะเปอร์เซ็นไทล์	11 Stress testing: ปฏิบัติและตัวอย่าง
3 Expected Shortfall และ coherence	12 กฎเกณฑ์การทดสอบระยะกลาง
4 ความผันผวน: rolling window, EWMA, GARCH	13 Drawdown: ทฤษฎีและปฏิบัติ
5 Historical และ filtered historical simulation	14 Scenario analysis: ทฤษฎีและปฏิบัติ
6 วิธี VaR: non-Normal, simulation, decomposition, curves	15 กฎเกณฑ์การทดสอบระยะยาว
7 Backtesting: ขั้นตอน การทดสอบ สัญญาณไฟ	16 กรอบบูรณาการ checklist และ errata
8 กฎเกณฑ์ความเสี่ยงระยะสั้น	17 การรายงาน AIFMD Annex IV ทีละขั้น
9 กรณีศึกษาที่ทำซ้ำได้	18 กองทุนที่ใช้อนุพันธ์มาก (รวม CSA)
	ภาคผนวก: Python, Excel, อภิธานศัพท์

กรอบสามช่วงเวลา (three-horizon framework)

	ติดตามระยะสั้น	ทดสอบระยะกลาง	ทดสอบระยะยาว
ช่วงเวลา	1 วัน – 1 เดือน	หลายสัปดาห์ – 1 ปี	1 – 10 ปี
คำถาม	ในตลาดปกติขาดทุนได้เท่าไร	รอดจาก shock ที่รุนแรงแต่เป็นไปได้ไหม	ขาดทุนลึกและยาวนานได้แค่ไหน
เครื่องมือ	VaR, ES, ความผันผวน, Backtesting	Sensitivity, historical, hypothetical, reverse, liquidity stress tests	Drawdown, scenario หลายช่วงเวลา, Monte Carlo
ฐานคิด	การแจกแจง, ควอนไทล์	Scenario แบบมีเงื่อนไข, sensitivity	Path dependence, narrative, simulation
ความถี่	รายวัน; backtest รายเดือน	รายเดือนถึงรายไตรมาส	รายไตรมาสถึงรายปี
กฎสำคัญ	UCITS global exposure; ขีดจำกัดและ leverage ของ AIFMD; PRIIPs MRM; รายงานขาดทุน 10% ของ MiFID	Stress test ของ UCITS/AIFMD; ESMA LST guidelines; IFD internal capital	MiFID product scenario analysis; PRIIPs performance scenarios; HWM; sustainability risk

สัญลักษณ์ (Notation)

สัญลักษณ์	ความหมาย
$X$	กำไรขาดทุน (P&L) หรือผลตอบแทนของพอร์ต เป็นตัวแปรสุ่ม ขาดทุนมีค่าติดลบ
$L = - X$	ผลขาดทุนที่เขียนเป็นจำนวนบวก
$α=1−cc,\ \alpha=1-c$	ระดับความเชื่อมั่น (เช่น 99%) และความน่าจะเป็นของหาง (เช่น 1%)
$FX(x)=Pr⁡(X≤x)F_X(x)=\Pr(X\le x)$	ฟังก์ชันการแจกแจงสะสม (CDF)
$Φ−1\Phi,\ \varphi,\ \Phi^{-1}$	CDF, PDF และ inverse CDF (quantile function) ของ Normal มาตรฐาน
$σ\mu,\ \sigma$	ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานของผลตอบแทน (รายวัน ถ้าไม่ระบุอื่น)
$u_t,\ r_t$	log-return ของวัน $t$ : $ln(S_t/S_{t-1})$
$h$ (หรือ $T$ )	ระยะถือครอง / ช่วงเวลาความเสี่ยงเป็นวัน เช่น 1D, 10D
$n$	ความยาวหน้าต่างประมาณค่า (จำนวนข้อมูล) ไม่เกี่ยวกับ $h$
$KS,\ K$	พารามิเตอร์ความเบ้และ excess kurtosis ของ Cornish–Fisher
$γ2\gamma_1,\ \gamma_2$	ความเบ้และ excess kurtosis ของตัวอย่าง
$xT,\ x$ (backtest)	จำนวนการเปรียบเทียบที่ใช้ได้ และจำนวนครั้งที่ขาดทุนเกิน VaR (breach)

ข้อควรระวัง · เครื่องหมายบวกลบ (sign conventions)

ตามแนวของคอร์สต้นทาง สูตรในคู่มือเขียน VaR เป็น เปอร์เซ็นไทล์ของผลตอบแทนที่ติดลบ (เช่น $−2.33σ-2.33\sigma$ ) และนับว่าเกิด breach เมื่อผลตอบแทนจริงต่ำกว่า VaR ส่วนรายงานและผู้กำกับดูแลมักระบุ VaR และ ES เป็น จำนวนผลขาดทุนที่เป็นบวก สองแบบต่างกันแค่เครื่องหมาย แต่ตัวเปรียบเทียบใน Excel (< กับ >) เป็นต้นเหตุความผิดพลาดคลาสสิก ให้ใช้แบบเดียวต่อหนึ่งชีตและเขียนระบุไว้ที่หัวตาราง

ผู้เขียนต้นฉบับ

Yini Gao

ผู้เขียน Market Risk Handbook (English edition, Version 2.1, กันยายน 2026) ซึ่งเป็นต้นฉบับของบันทึกการเรียนภาษาไทยชุดนี้

อ่านบทนี้แล้วอยากเรียนรู้ต่อ? ติดตาม QuantCorner ได้ที่นี่

ค้นหาในสมุดบันทึก

ปิด

คำค้นหา